mKOHgEV. Doktora Sorun Teratospermi ve Tedavisi; Erkek üreme hücresi olan sperm; kafa, orta bölüm ve kuyruktan oluşur. Sağlıklı bir sperm hücresinin baş kısmı oval yapıda, orta bölümü belirgin, kuyruğunun tek ve uzun şekle sahip olması gerekir. Bazı durumlarda sperm hücrelerinde oluşan şekil bozuklukları, spermin olması gerektiği gibi hareket edememesine ve kadın üreme hücresi olan yumurtaya girememesine sebep olur. Bu durum erkek infertilitesine neden olan yaygın sebepler arasındadır. Sperm hücrelerinde var olan şekil bozuklukları teratospermi olarak tanımlanır. Bu anormalliğin şiddetine ve sperm hücreleri arasında ne kadar yaygın olduğuna bağlı olarak çocuk sahibi olabilme oranı da değişir. Semende düşük sayıda sperm hücresi olması olarak bilinen oligospermiden sonra erkek kısırlığına neden olan en yaygın ikinci neden olan teratospermi varlığında kişi, doğal yollardan gebelik sağlayamasa da üremeye yardımcı tüp bebek tedavi yöntemi ile sağlıklı bir bebek sahibi olabilir. Sperm hücresinde var olan şekil bozukluğu, sperm hücresinin hareket kabiliyetini engellese de, sağlıklı bir gebelik oluşumuna engel olmaz. Teratospermi, spermin hızlı hareket etmesini, kadın üreme hücresi olan yumurtanın zarına ulaşmasını, zarı delmesini ve içine girmesini engeller. Ancak tüp bebek yöntemi ile tıpkı normal şekle sahip bir sperm hücresi gibi yumurtayı dölleyerek, sağlıklı bir embriyo oluşumunu sağlayabilir. Teratospermi tedavisine geçmeden önce teratospermi nedir bunu iyi anlamak gerekir. Teratospermi Nedir? Doğal yollardan gebelik sağlanabilmesi için erkek üreme organlarının sağlıklı olması ve sperm hücrelerinden birinin, kadın yumurtalığından salınan ve fallop tüplerine ilerleyen yumurta ile bu noktada bir araya gelmesi gerekir. Sperm hücresinin fallop tüplerine kolayca ilerleyebilmesi için meni içinde yer alan diğer sıvılar, sperm hareketini kolaylaştırsa da spermin kendi hareket kabiliyeti de son derece önemlidir. Sağlıklı bir sperm hücresinin baş kısmı oval yapıda ve uzunluğu 4 ile 5 mikron, µm eninin ise 2,5 ile 3,5 mikron boyutunda olması gerekir. Orta bölümü belirgin ve kuyruk kısmından daha kalın olmalıdır. Sperm hücresi şekil itibariyle düzgün biçimli, kıvrımsız ve toplam boyutu 40 ile 50 mikron uzunluğunda olmalıdır. Sağlıklı yapıdaki sperm hücresi, vajinadan rahme ve bu bölgeden de fallop tüplerine kolayca ilerleyebilir. Yapısı gereği baş kısmında yer alan enzim sayesinde yumurta zarını delerek içine girebilir. Yumurtayı dölleyerek embriyo oluşumunu başlatır ve böylece gebelik oluşur. Ancak teratospermi varlığında sperm hücresinin hareket kabiliyeti ve yumurta zarını delme yetisi kısıtlandığından doğal yollardan yumurtayı dölleyemez. Sperm şekil bozukluğu olarak tanımlanan teratosperminin tanısı için semen analizi ya da farklı bir deyişle seminogram yöntemi kullanılır. Teratospermi varlığı, sperm kalitesini ve genel işlevini etkilemez. Daha açık olmak gerekirse, şekil bozukluğu olan sperm hücresi, doğal yollardan yumurtayı dölleyemese de üremeye yardımcı teknikler yardımıyla yumurtayı döllemesi sağlandığında, gebelik süresince ya da doğumdan sonra çocukta herhangi bir anormallik olmaz. Şekil bozukluğu olan sperm hücresi de sağlıklı bir sperm gibi işlevini normal olarak yerine getirir. Teratospermi Tanısı Nasıl Koyulur? Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, ejekülatta bulunan sperm miktarının %96’sından fazlasında görülen şekil bozuklukları teratospermi olarak adlandırılır. Hiçbir sperm birbiri ile aynı görünüme sahip olmasa da sperm genel olarak baş, orta bölüm ve uzun bir kuyruktan oluşur. Düzgün kenarlı ve oval şekilli bir kafaya sahiptir. Sperm başının yarısından fazlası akrozom olarak tanımlanan ve yumurta zarını delmeye yarayan bir enzim ile kaplıdır. Çoğunlukla kişi düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye girmesine rağmen çocuk sahibi olamadığında hekime başvurur. Kadına ait üreme organları teker teker incelenirken, erkekten de sperm örneği alınarak meni içindeki sperm varlığı, sayısı, ph’ı, içeriğindeki yabancı hücreler, prolaktin, FSH hormon düzeyi, hareketliliği, şekli gibi pek çok kriter açısından incelenir. Mikroskop altında boya testi ile yapılan inceleme ile sperm hücreleri bu kriterler açısından değerlendirilir. Alınan meni örneğinde yer alan spermlerin %96’sından fazla miktarda şekil bozukluğu varsa teratospermi tanısı koyulur. Ancak Kruger kriterlerine göre teratospermi tanısının koyulabilmesi için şekil bozukluğu olan spermlerin oranı %85’ten daha fazla olmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre çok daha katı orana sahip Kruger kriterlerince inceleme yapıldığında, teratospermi tanısı için %85 oranında şekil bozukluğuna sahip sperm varlığı yeterlidir. Yapılan incelemeye ve var olan şekil bozukluğunun oranına göre teratospermi türleri belirlenir. Hafif teratospermi tanısı için toplam sperm sayısının %10’u ile %14’ü oranında, orta teratospermi için normal şekilde olan sperm oranının %5 ile %9 aralığında olması gerekir. Şiddeti teratospermiden bahsetmek için normal yapıdaki sperm hücrelerinin toplam sperm sayısına oranı %5’ten az olmalıdır. Teratospermi Nedenleri Erkek üreme hücresi olan spermde var olan şekil bozuklukları olarak tanımlanan teratospermi, erkek kısırlığının yaygın sebepleri arasında yer alır. Kişinin doğal yollardan gebelik sağlamasının mümkün olmadığı teratospermi varlığında erkek infertilitesinden söz edilebilir. Teratospermi nedenleri henüz tam olarak anlaşılamamakla birlikte konu ile ilgili bilimsel çalışmalar devam etmektedir. Günümüzde teratospermi nedenleri arasında genetik faktörler, genital bölgede geçmişte var olan enfeksiyonlar, varikosel, vazektomi gibi testise bağlı bozukluklar, testis travması, geçmişte geçirilmiş yüksek ateşli enfeksiyonlar, menenjit, diyabet, kemoterapi ve radyoterapi gibi radyolojik tedavi yöntemleri, çevresel toksik maddelere maruz kalma, dengesiz beslenme, alkol, tütün kullanımı, testis ısısını arttıran sıcak suya uzun süre maruz kalma ve dar kıyafetler giyilmesi sayılabilir. Ayrıca mevcut yüksek ateş, enfeksiyon ve stres varlığı da geçici olarak teratospermiye yol açabilir. Teratospermi varlığında tüp bebek yöntemi ile kişi kendi spermleri ile gebelik sağlayabilir. Spermde var olan şekil bozukluğunun işlevi üzerinde etkisi bulunmadığından, doğacak olan çocukta herhangi bir anormalliğe neden olmaz. Teratospermi Tedavisi Erkeğe bağlı kısırlığın yaygın sebepleri arasında olan sperm şekil bozukluklarının giderilmesi için henüz bir tedavi yöntemi yoktur. Sperm üretimi kök hücre düzeyinden başlayarak sağlanır ve yaklaşık olarak 3 ay kadar zaman alır. Bu nedenle hangi faktörün sperm hücrelerinde şekil bozukluğuna sebep olduğu henüz anlaşılamamıştır. Aynı şekilde sperm şekil bozukluğunun giderilmesi için uygulanan vitamin takviyesi ve diyet programları da henüz kanıtlanmış tedavi yöntemleri değildir. Bu bilgiler ışığında çocuk sahibi olmak isteyen kişinin, doğal yollardan gebelik sağlaması mümkün değildir. Ancak üremeye yardımcı tüp bebek tedavi yöntemlerinden biri olan mikroenjeksiyon ICSI ile kişi kendi spermi ile gebelik sağlayabilir. Teratospermi tanısı konan kişinin spermleri alınmadan önce eşinin adet döngüsü düzenlenir. Yumurta olgunlaşma ve çatlama işleminin ardından en sağlıklı yumurtalar, yumurta toplama işlemi ile alınır. Bu işlemin tamamlanmasının ardından erkekten sperm alınır. Laboratuvar ortamında her iki üreme hücresi bir araya getirilerek döllenme sağlanır. Embriyo oluşumunun ardından embriyo transferi adı verilen yöntem ile embriyo, anne adayının rahmine yerleştirilir. Basit, kısa süren ve ağrısız bir yöntem olan embriyo transferi sonrasında yarım saat istirahat yeterlidir. Hastanede yatış dahi gerektirmeyen embriyo transferi işlemi ile kişi kendi spermi ile gebelik sağlar. Teratospermi tedavisi hakkındaki diğer sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Aklınıza takılan tüm sorularınız için Umut Ol Umut Bul Facebook grubumuza üye olabilirsiniz. Sperm Morfoloji Şekil Bozuklukları Nedir? Erkek kısırlığının en büyük nedeni olarak yetersiz sperm sayısı gösterilir. Her ne kadar bu bilgi büyük ölçüde doğru olsa da sperm azlığı kısırlığın tek nedeni değildir. Aynı zamanda sperm morfolojisinin de sağlıklı olması gerekir. Diğer bir deyişle sperm hücrelerinin şekil bozuklukları da kısırlığa neden olabilir. Sağlıklı bir sperm hücresi; pürüzsüz yapılı oval baş kısım, buna birleşik durumdaki gövde ve sarmal bir kuyruktan oluşur. Gövde kısmı; baştan daha ince, kuyruktan ise daha kalındır. Sperm morfolojisi normal değerleri göz önünde bulundurularak baş kısmının yaklaşık 5 mikrometre uzunluğunda ve 3 mikrometre genişliğinde olması gerektiği söylenebilir. Saydığımız üç kısımda da belirgin boşluklar olmamalıdır. Aksi hâlde giderilmesi gereken bir sperm morfoloji bozukluğu söz konusu olabilir. Sperm Morfoloji Değerleri Nasıl Ölçülür? Spermiogram morfoloji değerleri yapılacak bir testle rahatlıkla ölçülebilir. Sperm testi ya da diğer adı ile spermiogram, morfolojiye dair çok önemli veriler sunar. Hâl böyle olunca bu testin nasıl yaptırılacağı da özellikle baba olmak isteyen erkekler tarafından sıkça merak edilir. Spermiogram morfoloji, sperm sayısı ve hareketliliği konusunda sunduğu veriler açısından son derece önemlidir. Bu verileri elde etme imkânı sunan spermiogram ise artık ev ortamında kolaylıkla yapılabilmesi ile de öne çıkan bir testtir. Geminilab’in sunduğu bu hizmet sayesinde test için gerekli kit adresinize kadar ulaştırılır. İşlem tamamlandıktan sonra aynı adresten teslim alınır. Bu sayede gizlilik konusunda herhangi bir endişe duymadan, rahatlıkla test için sperm verebilirsiniz. 24 saat sonra Geminilab hesabınızdan sperm morfoloji analizi sonuçlarınızı öğrenebilirsiniz. Sonuçlarınızla ilgili uzman doktorlardan bilgi alabilirsiniz. Sperm Morfoloji Çeşitleri Nelerdir? Spermiogram morfoloji bozuklukları, bu hücrelerin kısımlarına göre ayrı ayrı incelenir. Baş Yapısında Bozukluk Tahmin edileceği üzere, bu tip bozukluklar spermin baş kısmında görülen sorunları kapsar. Söz konusu bozukluklar sperm başının; şeklinden, büyüklüğünden hatta tamamen eksikliğinden ileri gelebilir. En sık görülen sperm başı yapısındaki bozukluklar şunlardır Makrosefali Sperm başının normale göre daha büyük olması durumunu ifade eder. Bu tip sperm morfolojisi kromozom fazlalığı durumunda ortaya çıkar. Mikrosefali Sperm başının normal ölçülerden küçük olması hâlidir. Bu tip spermlerde genellikle genetik materyal eksikliği görülür. Konik Baş Sperm başının oval değil, konik biçiminde olmasıdır. İğne Baş Bu tipteki spermlerde baş bir nokta hâlinde görülür. Bu sperm morfolojisi diyabetik durumların habercisi olabilir. İnce Baş Konik baş bozukluğunun bir varyasyonudur. Genellikle sorunlu DNA yapılarından kaynaklanır. Yuvarlak Baş Bir mutasyon türü olarak tanımlanabilir. Bu morfolojiyi gösteren spermlerin dölleme kabiliyeti bulunmaz. Başsız Sperm Bir iplik görünümüne sahip baş, sperm morfolojisi açısından bu şekilde tanımlanır. Çift Başlı Sperm Sperm hücresinin iki başlı olması durumudur. Kişinin toksik maddelere ya da ağır metallere maruz kalması gibi hâllerde görülür. Gövde Yapısında Bozukluk Spermin gövde kısmındaki bozukluklar genellikle fiziksel anlamda normalin dışına çıkma durumlarını ifade eder. Gövde bozuklukları iki ana grubu ayrılır. Büyük ve Şişmiş Orta Kısım Spermlerde enerji üretimi orta kısımlarda yapılır. Bu kısımlarda hatalı mitokondri ya da enerji üretim merkezlerinin bulunması, büyük ve şişmiş bir sperm morfolojisi yaratır. Nükleer Vakuoller Spermde çok sayıda kist benzeri kabarcıkların bulunması durumu olarak açıklanabilir. Kuyruk Yapısında Bozukluk Kimi durumlarda spermin hareketliliği artıran kuyruk bölgesinde de bazı bozukluklar oluşabilir. Kuyruk yapısındaki sorunlar genel olarak üç ana başlık altında incelenir Kuyruksuz Sperm En bariz sperm morfoloji türleri arasında yer alır. Bu bozukluğa sahip spermlerdeki hücrelerin çok büyük bir kısmı ya da tamamı cansızdır. Dolayısıyla dölleme yeteneğinden yoksundurlar. Sarmal Kuyruklu Sperm Kuyruğun hasar görmesi sonucu hücrenin yüzme kabiliyetini kaybetmesine neden olan bir bozukluktur. Spermin bakteriyel faaliyetlere maruz kalması durumda ortaya çıkar. Hatalı seminal sıvı şartları da bu sorunu doğurabilir. Kısa Kuyruklu Sperm Anormal kromozomlar bu sorunun ana nedenidir. Sonradan değil, spermin formasyonu esnasında ortaya çıkar. Sperm Morfoloji Değerleri Nasıl Olmalıdır? İdeal sperm morfoloji değerleri, kısımlara göre şöyle belirtilebilir Baş Uzunluğu 4 – 5 µm Baş Eni 2,5 – 3,5 µm Baş Kısmının Uzunluk/En Oranı 1,50 – 1,75 Kuyruk Uzunluğu 40 – 50 µm Bir erkeğin kusursuz sperm morfoloji değerlerine sahip olması beklenemez. Spermiogram morfoloji sonuçlarına göre belli bir miktardaki spermlerin yukarıda belirttiğimiz ölçülerde ve özelliklerde olması, kişinin baba olabilmesi için yeterlidir. Spermiogram yorumlama için kullanılabilecek değerler şöyledir Spermlerin %14’ten fazlası normal ve sağlıklı yapıda ise yüksek doğurganlık olasılığı Normal sperm morfolojisi oranı %4 ile %14 arasında ise azalmış doğurganlık olasılığı Spermlerin %0 ile %3’lük bir kısmı normal morfolojiye sahip ise oldukça zayıf doğurganlık olasılığı Sperm Morfoloji Şekil Bozuklukları Baba Olmaya Engel midir? Şekil bozukluğu gösteren spermler doğrudan baba olmaya engel değildir. Önemli olan spermiogram morfoloji sonuçlarındaki sağlıklı sperm oranının, yukarıda da belirttiğimiz üzere, %4’ün üzerinde seyretmesidir. Sperm testi morfoloji neticelerine göre sağlıklı hücre sayısı ne kadar fazla ise erkeğin baba olma ihtimali de buna bağlı olarak o denli artar. Aksi durumlarda ise spermlerin morfolojik yapısının daha sağlık hâle getirilmesi için birtakım tedavilere başvurmak gerekir. Sperm Morfoloji Şekil Bozuklukları Doğacak Bebek için Sorun Teşkil Eder mi? Spermlerdeki şekil bozukluklarının doğacak bebek için sorun oluşturup oluşturmadığı da oldukça merak edilen bir konudur. Şekil bozukluğu gösteren spermlerin varlığının, kişinin baba olmasının önünde bir engel oluşturmadığını belirtmiştik. Benzer şekilde morfolojik olarak bozuk hücrelerin varlığı, doğacak bebekte de mutlaka genetik anomaliler görüleceği anlamını taşımaz. Sperm Morfoloji Şekil Bozuklukları Nasıl Tedavi Edilir? Günümüzde kesin sonuç veren sperm morfoloji tedavisi yöntemlerinden söz etmek güçtür. Zira bu konuda yapılan çalışmaların bir kısmı olumlu bulgular sağlasa da henüz kesin bir sonuç elde edilmiş değil. Hâlihazırda kullanılmakta olan sperm sağlığı tedavilerinin büyük bir kısmı da şekil bozukluğundan ziyade sayı ve hareketlilik konusunda iyileşme sağlar. Buna rağmen devam eden araştırmaların özellikle spermlerin baş kısmında meydana gelen genetik sorunların azaltılması konusunda etkili olduğunu söyleyebiliriz. Vücut sürekli sperm üreten bir mekanizmaya sahiptir. Dolayısıyla yaşam tarzında ve yeme alışkanlıklarında birtakım değişikliklere gidilerek sperm şekil bozukluklarının miktarı azaltılabilir. Bu amaçla başvurabileceğiniz yolları şu şekilde sıralayabiliriz İçeriğinde testosteron bulunan steroid ilaçlar kullanmamak Sigara ve alkol tüketiminden mümkün olduğunca kaçınmak Stresten uzak bir yaşam tarzı benimsemek Daha az kafein tüketmek Testislerin yüksek sıcaklara maruz kalmasını önlemek Daha bol kesimli ve pamuklu kumaştan üretilmiş iç çamaşırları tercih etmek Düzenli spor ve egzersiz yapmak Bir sperm hücresinin tamamen olgunlaşması yaklaşık üç ay sürer. Bu nedenle yapılan hayat tarzı ve beslenme şekli değişikliklerinin spermiogram morfoloji sonuçlarına yansıması için üç aylık bir süre geçmelidir. Antioksidan içeriği yüksek gıdaların düzenli olarak tüketilmesi, sperm morfoloji bozukluğu bitkisel tedavi yöntemleri arasındadır. Antioksidan içeriği yüksek, sperm morfolojisini düzelten besinler listesini aşağıda bulabilirsiniz. Ayrıca sperm kalitesi için beslenme önerilerimize de göz atabilirsiniz. Bitkisel tedavi olarak nitelendirilen bu beslenme önerilerinin destekleyici olduğunu ve kesin bir çözüm sunmadığını unutmamalısınız. Salatalık Avokado Maydanoz Yeşil çay Nar Çilek Ceviz Lahana Enginar Ahududu Ispanak Bitter çikolata Keçiboynuzu Zencefil Karnabahar Çakşır otu Demir dikeni Sperm Morfolojisi Sperm Şekil Bozukluğu Kruger Kriterlerine göre yapılan sperm morfolojisinin analizi, spermin yumurtaya nüfuz etme yeteneğini daha doğru bir şekilde belirlemenizi sağlar. Sadece normal şekilli ve düzgün hareketli spermler doğal yollarla yeni bir hayata önayak olabilir. Spermin gövdesinin, boynunun ve kuyruğunun çeşitli anomalileri doğal olarak gebe kalma şansını azaltır. Sperm Şekil Bozukluğu Nedir?Spermin yapısında normalin dışında bir gelişme oluyorsa buna sperm şekil bozukluğu şekil bozukluğuna morfoloji bozukluğu da azlığı sperm eksikliği ya da sperm düşüklüğü gibi, sperm şekil bozukluğu da erkeklerde en sık görülen rahatsızlıklardan şekil bozukluğu meniden alınan bir örnekle yapılan test sonucunda kolayca tespit sağlık örgütüne göre gebelik için normal morfolojideki spermin en az %4 olması Hareket Bozukluğu Nedir?Eğer spermde şekil bozukluğu varsa ağırlıklı olarak hareket bozukluğu da kaçınılmazdır. Çünkü şeklinde yapısal bozukluk olan spermin kadın rahmine doğru ilerlemesi oldukça zor Sağlık Örgütü’ne göre normal bir sperm testinde kabul edilen hareketli sperm oranı en az % 32 Azlığı Belirtileri Nelerdir?Sperm eksikliği rahatsızlığının en büyük belirtisi gebelik oluşmamasıdır. Bu sebeple sperm azlığı ve hareketsizliği tedavisi muhakkak sperm düşüklüğüne neden olabilecek bazı belirtiler şunlardırCinsel performans düşüklüğü veya sertleşme problemiTestislerde ağrı, acı ya şişlikSakal bıyık ve vücudun farklı yerlerindeki kıllarda dökülme ve Sayısının Düşmesine Neden Olan FaktörlerSperm sayısı düşüklüğünün nedenleri çoğu zaman tam olarak tespit edilememekle birlikte pek çok faktör buna sebep olabilir. Sperm düşüklüğü başlıca şu sebeplerden kaynaklanabilmektedir– Varikosel– Enfeksiyon– Damarsal tıkanıklık– Çeşitli tümörler– İnmemiş testis– Hormon dengesizlikleri– Kromozom bozuklukları– Çölyak hastalığı– Yan etkili bazı ilaçlar– Aşırı tütün ve alkol tüketimi– Aşırı stres– ObeziteSperm azlığı tedavisi ve alternatif tıpDoğadaki çeşitli bitkiler erkeklerdeki sperm azlığı tedavisi sperm eksikliği, sperm düşüklüğü konusunda vücudunuzda çinko, selenyum, e vitamini, b12 vitamini, c vitamini, folik asit, L karnitin, beta karoten gibi maddelerin eksikliğinden dolayı sperm üretiminde aksaklık yaşanıyorsa bu muhteviyatlı gıda takviyeleri sperm sayı ve kalitenize yüksek oranda fayda azlığı bitkisel tedavisi, sperm eksikliği bitkisel tedavisi ya da sperm kalite düşüklüğü tedavisi uzmanlık gerektiren ile uygulanan tedaviler sperm azlığı tedavisi, sperm kalite düşüklüğü tedavisi, sperm eksikliği bitkisel tedavisi, sperm düşüklüğü ve hareketsizliği tedavisi. Bu tedaviler sperm sayı ve ileri hareketliliği artırma ilaçları gıda takviyeleri ile sağlanmaktadır ve teşhisi konulmuş erkek kısırlığında olumlu sonuç tedavisi farklı alanlardaki uygulamalarla yapılabilmektedir. Sperm ilaçlar yardımıyla da tedavi edilebilmekte, sperm bitkisel bazı formüllerle de tedavi edilebilmektedir. Sperm tedavi süreci sperm sayısını artıran ilaçlarla desteklendiği zaman sonuç daha etkili artirici ilac bazen ürolog tarafından, bazen de fitoterapist tarafından tavsiye düşüklüğünde sperm ilaç ile tedavi edildiği zaman muhakkak doktor kontrolünde olmalıdır.

sperm şekil bozukluğu bitkisel tedavi